Biyoloji 10. Sınıf Yazılı: Açık Uçlu Kalıplar ve Örnek Anahtar

Okul geneli 1. yazılıda 10. sınıf biyolojinin dört senaryosu, toplam üç öğrenme çıktısından soru ister: BİY.10.1.1 (enerjinin gerekliliği, ATP), BİY.10.1.3 (fotosentez deneyi) ve BİY.10.1.5 (sindirim çeşitleri). Zümreniz seçtiği senaryodaki iki öğrenme çıktısı için iki açık uçlu soru ve puanlama anahtarı yazar; kalan sorular OYSS soru havuzundan gelir. 10. sınıf Biyoloji atölyesinde bu üç öğrenme çıktısının her biri için onaylı bir kalıp hazır. Aşağıda ATP kalıbından bir örnek soru ve anahtarı var.

Senaryonuz hangi öğrenme çıktılarını ister? #

ÖDSGM'nin 1. dönem soru dağılım tablosu (KSDT), 10. sınıf biyoloji için dört senaryo verir. Her senaryo 5 ya da 6 soru ister. MEB uygulama takvimine göre okul geneli 1. yazılılar 3-13 Kasım 2026 arasında yapılır.

Öğrenme çıktılarının KSDT'deki metni şöyle:

• BİY.10.1.1: Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme
• BİY.10.1.3: Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme
• BİY.10.1.5: Canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırabilme

BİY.10.1.1 ve BİY.10.1.3 dört senaryonun hepsinde var. 4. senaryoda BİY.10.1.5 yok; zümreniz bu senaryoyu seçtiyse sindirim kalıbına ihtiyacınız olmaz. ÖDSGM Sıkça Sorulan Sorular'a göre 4. senaryo, biyoloji 10. sınıf 1. yazılısı için tabloya yeni eklendi.

OYSS Uygulama Kılavuzu'na göre senaryoyu zümre seçer ve öğrencilere duyurur. Panelde “Senaryoyu Kaydet” düğmesine bastıktan sonra senaryo, soru kaynağı ve güçlük seviyeleri değişmez. Kaydetmeden önce zümre kararını bir kez daha okuyun.

Senaryonuzu aşağıda seçin; araç onu atölyede ya da tutanakta açar.

Örnek: ATP kalıbı ve puanlama anahtarı #

Atölye kalıp motoruyla çalışır: soruları çevrim dışı hazırlanmış, onaylı kalıplardan üretir. Her kalıbın kolay, orta ve zor sürümü var. Kılavuza göre güçlük düzeyine öğretmenler karar verir. Aşağıdaki soru BİY.10.1.1 kalıbından geldi.

BİY.10.1.1 · 20 puan

Kerem, ders çalışan bir öğrencinin beynindeki sinir hücrelerinde mesaj iletimi sırasında hücrelerin enerjiyi nasıl kullandığını merak etmiş ve aşağıdaki bilgi notunu bulmuştur. Notu okuyarak soruları cevaplayınız.

Bilgi Notu: ATP

ATP, bütün canlı hücrelerin kullandığı ortak enerji molekülüdür. ATP, adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfat grubundan oluşur. Fosfat bağı koptuğunda enerji açığa çıkar. Bu enerji kas kasılması, sinirsel iletim, aktif taşıma, protein sentezi, hücre bölünmesi, ısı üretimi gibi işlerde kullanılır.

a. Hücrelerin bu olay sırasında kullandığı enerji molekülünün adını ve bu molekül yıkılınca ortaya çıkan ürünleri yazınız.

b. ATP'den açığa çıkan enerji bu olayda hangi işte kullanılır?

c. ATP hücrede depolanmaz. Kullanılan ATP'nin yeniden nasıl elde edildiğini yazınız.

Puanlama anahtarı:

• a. ATP; yıkılınca ADP, inorganik fosfat ve enerji ortaya çıkar.
• b. Bu olayda enerji sinirsel iletim için kullanılır. (Olayla ilgili, bilgi notunda yazılı işlerden doğru olan her biri kabul edilir.)
• c. ADP ve inorganik fosfat enerji kullanılarak birleşir ve ATP yeniden oluşur (fosforilasyon).

Bu bir örnektir; atölyede her üretimde adlar ve değerler değişir.

Kalıbın dayanağı Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı, 1. Tema: Enerji, s. 18-20 (Canlılık İçin Enerjinin Önemi ve ATP'nin Yapısı). Kitap ATP'yi, tüm canlılarda yaşamsal faaliyetler için kullanılan ortak enerji molekülü olarak tanımlar. Kalıbın puan önerisi 20; bu puanı a, b ve c maddelerine nasıl böleceğinize zümreniz karar verir.

b maddesini puanlarken ayraç notuna bakın. Öğrenci olayla ilgili ve bilgi notunda yazılı başka doğru bir iş yazarsa anahtar onu da kabul eder.

Diğer iki kalıp da aynı kitabın aynı temasına dayanır:

• BİY.10.1.3 kalıbı, fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deneyi sorar. Kitap: 1. Tema: Enerji, s. 29-34.
• BİY.10.1.5 kalıbı, sindirim çeşitlerini ve sindirim yapılarını sınıflandırmayı sorar. Kitap: 1. Tema: Enerji, s. 45-47.

Atölye verisi: 10. sınıf biyolojide ne üretildi? #

02.11.2026 02:08'e kadar atölyede 10. sınıf biyoloji için 492 üretim yapıldı. İlk üretim 31.10.2026 13:11'de geldi. Sayım anonimdir, kişisel veri içermez.

Senaryolarda 4. senaryo önde. 1. yazılı için yapılan üretimlerin 231'i 4. senaryoya, 176'sı 1. senaryoya, 66'sı 2. senaryoya, 13'ü 3. senaryoya ait.

Üretimlerin 356'sı (%72,4) telefondan geldi. Kalıbı olduğu gibi kullanmak zorunda değilsiniz; adı, bağlamı ve sözcükleri sınıfınıza göre düzeltebilirsiniz.

Bu sayılar bir eğilim gösterir, kural koymaz. Hangi senaryonun okulunuza uyduğuna zümreniz karar verir.

Zümre toplantısı için beş adım #

1. Puanı planlayın. OYSS Uygulama Kılavuzu'na göre her soruya sistemin belirlediği aralıkta puan girersiniz ve toplam 100 olur. Zümre puanı öğrenme çıktısına, kapsama ve güçlük düzeyine bakarak belirler. 5 soruluk senaryoda eşit dağılım soru başına 20 puan verir.
2. Havuz sorularını okuyun. Havuz soruları sınavdan 4 gün önce açılır. Öğretmenler soruların ve puanlama anahtarının bilimsel doğruluğunu kontrol edip sistemden onaylar. Zümre, havuzdan çekilen en fazla iki soruyu gerekçelendirerek değiştirebilir.
3. Kararı kayda geçirin. Zümre iki soruyu ve puanlama anahtarını kayıt altına alır, zümre dosyasında saklar; sisteme girişi zümre başkanı yapar. Tutanak aracı size Word dosyası verir.
4. Metni panele taşıyın. Atölyede soruyu kopyalayabilir, PDF ya da PNG olarak indirebilirsiniz. Kılavuza göre soru giriş paneli kopyala-yapıştırı destekler; soru ve puanlama anahtarı resim olarak da kaydedilir.
5. Mazereti şimdiden düşünün. Mazeret sınavları 23-27 Kasım 2026 arasında OYSS üzerinden yapılır. ÖDSGM Sıkça Sorulan Sorular'a göre mazeret sınavı asıl sınavın senaryosuyla hazırlanır ve iki soruyu yine zümre yazar. Atölyede aynı kalıptan yeni bir üretim alırsanız adlar ve değerler değişir.

6 soruluk senaryo seçtiyseniz aşağıdaki araçta soru sayısını 6 yapın.

ÖDSGM Sıkça Sorulan Sorular'a göre sınav soruları ve cevap anahtarları okul dışına çıkarılamaz, internette ve sosyal medyada paylaşılamaz. Sonuçlar açıklandıktan sonra soruları sınıfta öğrencilerle birlikte değerlendirebilirsiniz.

Panel adımları OYSS nasıl işler sayfasında. İki sorunun yazımını OYSS'de öğretmen hangi 2 soruyu yazar? yazısı anlatır. Ders ve sınıfa göre hazır dosyalar Hazır Paketler sayfasında.

Kaynaklar #

• MEB, Ortak Yazılı Sınav Sistemi Uygulama Kılavuzu (Ekim 2026)
• ÖDSGM, OYSS Sıkça Sorulan Sorular
• ÖDSGM, 1. dönem konu soru dağılım tabloları 2026-2027
• MEB, Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Sistemi Uygulama Takvimi
• Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı (MEB TYMM), 1. Tema: Enerji, s. 18-20, 29-34 ve 45-47
• YDS Publishing atölye verisi, 02.11.2026 02:08 (anonim sayım)

Yazar: YDS Publishing · Yayın: 2 Kasım 2026 · Güncelleme: 2 Kasım 2026

Bu yazı Millî Eğitim Bakanlığının resmî yayını değildir. Kural ve tarihler için yukarıdaki MEB belgeleri esastır. Bu sitede MEB havuz sorusu yoktur.